Rithöfundasamband Íslands

The Writers' Union of Iceland

Ljósvakasjóður – reglur

Sameiginlegar reglur Rithöfundasambands Íslands og Félags leikskálda og handritshöfunda um bætur vegna eintakagerðar til einkanota skv. 11.gr. höfundalaga

  1. gr. Gildissvið. Reglur þessar taka til greiðslna til höfunda skv. 11. grein höfundalaga nr. 73/1972. Berist greiðslur frá IHM á þann veg að hlutur Hagþenkis sé greiddur RSÍ þá afhendir RSÍ Hagþenki sinn hlut, 30% af heildargreiðslu, við móttöku greiðslunnar frá IHM. Hlutur RSÍ rennur í Ljósvakasjóð sem úthlutar til höfunda og þýðenda leiktexta og annarra skáldverka í samræmi við reglur þessar. Hagþenkir annast úthlutanir til rétthafa fræðslu- og heimildaefnis eftir eigin reglum.
  2. gr. Réttur til greiðslu. Höfundar verka eiga rétt á sanngjörnum bótum vegna eftirgerðar verkanna til einkanota. Réttur til greiðslu er bundinn því að viðkomandi verki hafi verið útvarpað, hafi verið gert aðgengilegt almenningi þannig að hver og einn geti fengið aðgang að verkinu á þeim stað, á þeirri stundu og með þeim búnaði er hann sjálfur kýs eða hafi verið gefið út á hljóðriti eða myndriti. Rétturinn nær til frumsaminna og þýddra verka, þ.m.t. leikins hljóðvarps- og sjónvarpsefnis, kvikmynda, stakra þátta eða þáttaraða, leikinna atriða, útvarpssagna, ljóða, brota úr verkum og annarra skáldverka. Séu fleiri en einn höfundur að sama verki, skiptist réttur til úthlutunar eftir samkomulagi þeirra. Ef samkomulag næst ekki um skiptingu fer um hana samkvæmt ákvörðun úthlutunarnefndar.
  3. gr. Auglýsing um úthlutun. Ár hvert skal auglýsa fyrirhugaða úthlutun úr Ljósvakasjóði í dagblöðum og/eða netmiðlum og leita eftir skráningarupplýsingum rétthafa, sem telja sig eiga rétt til úthlutunar skv. 2. gr. en hafa ekki áður skráð upplýsingar sínar eða fengið úthlutað úr sjóðnum. Skráningarupplýsingar á þar til gerðu eyðublaði skulu innihalda fullt nafn rétthafa og umboðsmanns ef því er að skipta, kennitölu rétthafa og umboðsmanns, netföng og heimilisföng aðila og reikningsnúmer hjá íslenskri bankastofnun. Sé verk grundvöllur úthlutunarréttar, þar sem höfundar eru fleiri en einn, þarf að geta hlutfalls höfundar í hverju verki fyrir sig.Þeir höfundar sem telja sig eiga rétt til úthlutunar skv. B lið 5. gr. þurfa að auki að skila inn sérstakri umsókn. Í auglýsingu skal þess getið að réttur til úthlutunar skv. 2. gr. sé án tillits til félagsaðildar. Frestur til að skila inn skráningarupplýsingum eða umsókn skv. B lið 5. gr. skal vera þrjár vikur frá birtingu aug­lýsingar.
  4. gr. Skipting.
    Því fé sem Rithöfundasambandið veitir móttöku í Ljósvakasjóð frá IHM, að frádregnum hluta Hagþenkis, hafi hann á annað borð verið greiddur til RSÍ, til greiðslu bóta vegna eintakagerðar til einkanota skal ráðstafa sem næst því sem hér segir, að frádregnum kostnaði: 67% til höfunda handrita leikins sjónvarps- og hljóðvarpsefnis (A liður 5. gr.) 8% til höfunda og þýðenda annarra skáldverka sem flutt hafa verið í hljóðvarpi og sjónvarpi (A liður 5. gr.) 15% til greiðslna skv. umsóknum á grundvelli B liðar 5. gr. 10% skal haldið eftir vegna krafna sem upp kunna að koma síðar. Slíkar kröfur fyrnast að 4 árum liðnum og er þá ráðstafað í sjóðinn til úthlutunar árið eftir.
  5. gr. Úthlutun.
    Úthlutun úr Ljósvakasjóði miðast við næstliðið almanaksár. Úthlutun fer fram með tvennum þætti:
    A. Rétthafagreiðslur skv. skráðum flutningi sbr. 6. gr. Nægjanlegt er að skila inn skráningarupplýsingum einu sinni og gildir skráning þá ótímabundið. Eftir það sér úthlutunarnefndin um að skrá ný verk þeirra sem þegar hafa skilað upplýsingum. Rétthöfum ber að tilkynna breytingar á heimilisfangi, netfangi eða bankareikningi og hlutfallsskiptingu í nýjum verkum ef það á við. Greitt skal skv. flutningstíma í mínútum á grundvelli upplýsinga frá stofnunum skv. 6. gr. Mínútugjald fyrir þýðingar aðrar en þýðingar skjátexta reiknast sem 25% af greiðslu til frumhöfunda.
    B. Rétthafagreiðslur skv. sérstökum umsóknum. Um slíka úthlutun geta sótt rétthafar að styttri verkum, brotum úr verkum, stökum ljóðum, þýðendur skjátexta sem og frumhöfundar skáldverka sem leikgerðir, þættir eða kvikmyndir hafa verið gerðar eftir. Í umsóknum um greiðslur skv. þessum lið skal rökstyðja og gera grein fyrir notkun á einstökum verkum á umsóknartímabili. Úthlutað er á grundvelli mats úthlutunarnefndar.Ef reiknuð rétthafagreiðsla til umsækjanda skv. 5. gr. nemur lægri upphæð en kr. 10.000 kr. fellur réttur til greiðslu niður. Upphæð lágmarksviðmiðs skal endurskoðuð árlega.
  6. gr. Gagnaöflun.
    Úthlutunarnefnd gerir samkomulag við RÚV, 365 miðla og aðrar sjónvarps- og útvarpsstöðvar um að veita upplýsingar um birtingar verka á viðkomandi almanaksári. Í upplýsingum skulu koma fram nöfn höfunda, heiti verka, útsendingartími, fjöldi endursýninga og lengd í mínútum.
  7. gr. Úthlutunarnefnd.
    Á aðalfundi RSÍ eru kjörnir tveir einstaklingar í úthlutunarnefnd Ljósvakasjóðs og mega þeir ekki vera úr hópi stjórnarmanna sambandsins. Annar skal vera fulltrúi þýðenda. Félag leikskálda og handritshöfunda skipar tvo einstaklinga í nefndina. Einstaklingar í úthlutunarnefnd eru kjörnir til eins árs í senn og annast úthlutun greiðslna eftir skráningum og umsóknum, sbr. 5. gr. A og B. Enginn situr þó lengur í nefndinni en 3 ár samfleytt. Nefndarmenn sækja sjálfir ekki um úthlutun skv. B lið 5. gr. það tímabil sem þeir sitja í nefnd.
  8. gr. Umsýsla.
    Skrifstofa Rithöfundasambands Íslands annast alla umsýslu Ljósvakasjóðs. Sérstakur ársreikningur skal gerður fyrir sjóðinn þar sem fram skulu koma upplýsingar um tekjur frá IHM og ráðstöfun þeirra, þ.m.t. kostnaður og úthlutun. Beinn kostnaður  vegna meðferðar tekna frá IHM skal greiddur sérstaklega af óskiptu framlagi frá IHM til RSÍ, þó ekki af hluta Hagþenkis, hafi hann verið greiddur til RSÍ, skv. góðum reikningsskilavenjum. Umsýslukostnaður til RSÍ skal aldrei nema stærri hluta en 20% af heildartekjum Ljósvakasjóðs.
  9. gr. Endurskoðunarákvæði. Reglur þessar skulu endurskoðaðar á að minnsta kosti þriggja ára fresti.

Ákvæði til bráðabirgða
Úthlutunarreglur þessar skulu teknar til endurskoðunar eftir eitt ár frá samþykki beggja félaga.

Reglur samþykktar svo á aðalfundi 27. maí 2021.